Lotgenoten blog

"Verhoeveriaanser dan het origineel"

THE ENTERTAINMENT EXPERIENCE

Op 20 september 2011 presenteerde Paul Verhoeven zijn nieuwste project: een user generated film. Hij riep het publiek op zich aan te melden als scenarioschrijver, acteur of filmmaker. Over een periode van meerdere maanden zou dat publiek scripts indienen waaruit de film samengesteld zou worden, in 8 afzonderlijke vervolgdelen. Het eerste deel werd geschreven door Kim van Kooten. De Entertainment community die hier ontstond stelden ook hun eigen teams samen die de afzonderlijke delen gingen verfilmen.

Met een budget van 1,5 miljoen Euro zou Verhoeven een aantal weken later de afzonderlijke delen ook gaan verfilmen.

Uiteindelijk leverde dat bij Verhoeven de film : "Steekspel" op. Het team IO Filmproducties combineerde hun 8 delen met een budget van €500,= tot de speelfilm "Lotgenoten".

DEEL 1

Het eerste deel was dus geschreven door Kim van Kooten. Verschillende teams zijn direct vanaf het begin betrokken geweest, echter heeft het samenstellen van het team van IO Filmproducties iets meer tijd nodig gehad. Dit deel is dan ook niet als eerste gedraaid, maar tijdens de draaiperiode van deel drie.

Eén van de weinige bijrollen die te vergeven waren was die van 'verkoopster' van positiekleding. We hebben voor deze rol gekozen voor Heidi Groen. Een uitdaging om in een beperkt aantal scènes toch een karakter neer te zetten. Maar... zoals men wel eens zegt: "Er zijn geen kleine rollen, alleen kleine acteurs".

Voor optimale production value zochten we een kledingzaak die nét anders is als anders. Samen met het door ons bedachte openingsshot op Schiphol kozen we voor de MEXX kledingzaak in de vertrekhal.

Tevens hadden we via Mischa van der Klei een schot in de roos met een monumentale villa in Wassenaar die dienst zou doen als ons exterieur en vele andere kleinere locaties in het nog te schrijven script.

DEEL 2

Deel 2 was dus het eerste deel dat we draaiden. Binnen een aantal dagen een compleet team bij elkaar krijgen is al een uitdaging op zich. Gelukkig had Stephan Brenninkmeijer vlak hiervoor met zijn film "Caged" een fijne samenwerking met meerdere mensen die ook voor dit project graag mee wilde werken. Net als bij Caged zou dit ook bij uitstek een project zijn om onder tijdsdruk en met weinig middelen te draaien.

Stephan bracht zijn cameraman Robert Berger in en koos ook oude bekenden Martijn van Hese, Marleen Maathuis en Mischa van der Klei uit de lijst om mee te doen. Later zou hij nog Heidi Groen en Nienke Brinkhuis waar hij eerder ervaringen mee had toevoegen. De rest werd gekozen uit de groep van mensen die zich hadden aangemeld om met ons team mee te doen.

De eerste scène was de drugsroes van Lieke en Merel. Onder de toeziende ogen van een grote poster werd al snel een sfeer neergezet die de rest van het verloop van de Lieke / Merel lijn zou beïnvoeden. Een geweldige moment waar Merel over Lieke heenbuigt. De spanning was direct voelbaar en in die eerste scène werd duidelijk... er is meer aan de hand tussen die twee dan enkel 'vriendinnen'. Niet wetende hoe het script zich zou ontwikkelen hield Stephan die gedachte in zijn achterhoofd.

Met name dit filmische moment trok direct de aandacht van de grote namen van de Entertainment Experience. Martin Koolhoven besteedde er uitvoerig aandacht aan en het werd direct duidelijk dat de lat voor alle teams hoog kwam te liggen. Later zou ook Paul Verhoeven aangeven van het team van IO Filmproducties ideeën te hebben overgenomen.

Deel 2 werd onze eerste glorieuze overwinning!!

DEEL 3

Na het lezen van het script bedacht Stephan dat het een interessant experiment zou zijn om een ‘Longshot’ van ruim 4 minuten te draaien. Normaal een helse klus qua voorbereiding want de mis en scène moet perfect kloppen.

In 2,5 uur tijd werd de opening van ons Deel 3 gedraaid. De figuranten herhaalden geduldig elke keer hun routine.

Na het lange shot hebben we de zogenaamde ‘tamponscène’ gedraaid. In het oorspronkelijke script stond dat Lieke in een prullenbakje de tampon zou zien liggen. Het was echter logischer en spannender om een tampon in de toilet te laten drijven. Paul Verhoeven heeft ervoor gekozen dit meer logische idee van ons over te nemen in zijn Deel 3.

In 2 dagen hebben we zowel Deel 3 als ons ontbrekende Deel 1 gedraaid.

Deel 3 leverde ons onze 2e overwinning op.

DEEL 4

Na hectische weken van draaien, promotie en stemmen vergaren voor de overwinning, maar ook de gehele productie voor elkaar krijgen en vaak ’s nachts doorwerken, onzekerheid van scripts en alles korte termijn... was het na de winst van Deel 3 tijd voor een korte time out. Het was Kerst en een aantal van ons gingen welverdiend er even tussenuit.

We wisten dan ook van te voren dat we Deel 4 niet op tijd klaar zouden krijgen voor deelname in de strijd om de winst. Tevens voelde Stephan de behoefte ook even ruimte te maken voor nieuwe strijdlust bij de andere teams.

Met nieuwe Crewleden en nieuwe (bij)rollen zijn we erin geslaagd een ‘stilte voor de storm’ te creëren. Nienke Brinkhuis werd toegevoegd aan de cast om de rol van Maaike te spelen. Stephan kende haar uit eerdere projecten zoals "Swingers", "The Italian Connection" en "Lilith" en hij wist dat ze een indruk zou achter laten. De rol was klein, maar de opening was er om haar rol meer 'body' te geven. Verder werd in deze aflevering een leuk aantal kleine rollen ingevuld door Hanny Arnold, haar man Walter Smithuis, Anouk Briefjes, Wouter Dooijeweerd en Wigger Verschoor. Anouk en Wigger zijn eveneens acteurs die je recht aan zou doen met een grotere rol.

Waar alle teams kozen voor een razende Remco koos Stephan voor een ijzig kalme variant. Met onderdrukte woede wordt de kracht ervan veel sterker. Iedereen was het erover eens... dit was "Remco's finest hour".

Een grote plottwist werd op het laatste moment toegevoegd als blijkt dat Remco het chantagegesprek heeft opgenomen. Dit zijn ingevingen die op het moment zelf ontstaan en die vaak een grote impact hebben. Deze twist speelt een grote rol in de uiteindelijke afwikkeling van het verhaal.

Deel 4 werd 2 uur voor de deadline geüpload.

DEEL 5

Het script van Deel 5 kwam vrij en bleek een zeer aanwezige bedscène te bevatten tussen Merel en Remco. Stephan vond dit ongeloofwaardig en te weinig diepgang bieden. Ten eerste heeft onze Remco de respectabele leeftijd van 75 jaar en onze Merel begin 20. Een sexuele affaire met zo’n groot leeftijdsverschil is niet per defenitie ongeloofwaardig, maar het zou toch extra uitleg behoeven.

Stephan heeft het script dan ook herschreven met een Remco die Merel wil omkopen om Lieke’s vriendin te zijn. Een eerder fataal ongeluk ligt hieraan ten grondslag waarbij Lieke's beste vriendin omgekomen is. Dit verklaart ook meteen het rebelse en excessieve gedrag van Lieke en waarom ze zich na deze traumatische ervaring zo heeft afgesloten.

Hoe pijnlijk is het dan als we een scène later Lieke Merel een klap in het gezicht zien geven omdat ze vermoedt dat Merel en Remco een verhouding hebben. Een van de meest memorabele scènes uit de film. Dat zagen ze ook bij "De Wereld Draait Door" waar Matthijs van Nieuwkerk in een face-off met de scène van Paul Verhoeven aangaf dat niet alleen diens cast indruk maakte maar juist het intense spel van Fransie en Marleen en de manier waarop het gedraaid was opviel.

Overigens toonde Marleen hier behoorlijk veel lef door een verleidelijke ‘lapdance’ te doen voor Remco.

Deel 5 is hiermee onze 3e overwinning geworden!!

DEEL 6

Met dit deel neemt IO in grotere lijnen definitief afstand van het originele script. Want het moest er natuurlijk van komen. In deel 6 zouden Merel (Marleen Maathuis) en Tobias (Martijn van Hese) elkaar gaan zoenen. Probleem was echter die memorabele scène uit deel 2 waarin Merel en Lieke (Fransie Groenendijk) een spannend moment hebben. De chemie tussen de meiden en de spanningsboog die toen werd ingezet schreeuwde om eindelijk ingelost te worden. Stephan besloot dan ook dat dit het moment was.

In het originele script gaat Merel uit op onderzoek en neemt Tobias daarbij mee. Daar ontstaat dan een romance. Van een Merel en Tobias relatie kon echter geen sprake zijn. Dat Lieke het initiatief neemt (zij herinnerde zich tenslotte ook de drijvende tampon) en met Tobias op stap gaat was een stuk geloofwaardiger. Merel arriveert om de ruzie bij te leggen en wordt meegetrokken in het nachtelijke avontuur. Kijk... dan heb je een dramatische situatie! Tevens wordt de ruzie tussen Merel en Lieke uit deel 5 ook veel mooier uitgewerkt en Tobias krijgt ook eindelijk iets te spelen als hij getuige is van die lesbische zoen. Wie kent het gevoel niet dat diegene waar je verliefd op bent zoent met een ander en daarbij direct onbereikbaar wordt. De blik van Martijn spreekt dan ook boekdelen wanneer hij in het shot vlak voor de kus precies tussen de twee meiden te zien is.

De eerste draaidag was er voor twee extra scènes. In de eerste hebben Ineke en Nadja een lunchafspraak in restaurant Inspired te Utrecht en daar een machtsspel spelen ten koste van een arme ober. Stephan benaderde Joshua Rubin voor die rol waarvan hij wist dat die over een perfecte komische timing beschikt. Het schept iets lucht in een anders toch al zware vertelling. Het was belangrijk om Nadja meer achtergrond te geven, waarom ze zo gebrand is op wraak richting Remco. Haar wat labiele persoonlijkheid werd in één klap duidelijk. Later die avond werd nog een extra scène gedraaid tussen Nadja en Wim (Cas van der Sande).

De laatste draaidag zou een lange worden. We begonnen om 6 uur 's-avonds met voorbereidingen en de auto rijshots waarin de spanning tussen Merel en Lieke duidelijk voelbaar moest zijn. Knap spel van Marleen, Fransie en Martijn en een uitdaging voor Pieter, die samen met Stephan opeen gepakt mooie shots moesten maken met weinig licht. Stephan fungeerde in deze shots met kleine LED lampjes als 'passerende autolichten' om het een mooie sfeer te geven.

Later die avond de "inbraak" in het stakeout huis en de moeilijke scène op de zolderkamer waar Lieke en Merel elkaar voor het eerst zoenen. Pas om vijf uur 's ochtends stond de scène er op. Men was kapot maar ook tevreden over het resultaat.

Deze aflevering is bijzonder om meerdere redenen. De vertelling van dit deel was deze keer heel divers, leende zich voor een vlotte parallel montage en bracht zowel humor als spanning, romantiek en drama met zich mee. Ook vielen de eerder ingezette dramatische lijnen hier perfect op hun plek. Velen reageerden dan ook enthousiast toen de film online kwam te staan op de site van de Entertainment Experience. Blogger Wijnz, die trouw alle inzendingen beoordeelt en een kritische kijk op zaken heeft, noemde dit deel dan ook het beste dat hij tot dan gezien had, inclusief de delen van Paul Verhoeven. Een mooier compliment konden we niet krijgen.

DEEL 7-8

Bij het naderen van deel 8 werd al aangegeven dat het einde vrij in te vullen was door de teams.

Door een nogal inspiratieloos samengesteld deel 7 besloot IO zich geheel voor te bereiden op een eigen deel 7 en 8. Daar er al andere lijnen waren ingezet in voorgaande scriptdelen leek het logischer meer aandacht te besteden aan het uitwerken van die lijnen.

Voor het schrijven van het script werd Fleur Jansen benaderd. Stephan wist al wel in grote lijnen hoe het verhaal zou moeten eindigen en hoe elk personage zijn of haar verdiende loon zou moeten krijgen. Met name Fred had nog relatief weinig screentime gekregen. Alleen in deel 4 komt hij uitvoerig aan bod en daar zat al meteen een aanpassing aan het bestaande script. In plaats van een opportunistische Fred, of een wijfelende Fred werd gekozen voor een berekenende Fred. De Machiavelli, de Richellieu. Hoe dit zou eindigen wisten we toen nog niet, maar door het vrij geven van het einde konden we daar een mooi plot voor verzinnen.

Karakters zijn in de regel interessanter als ze meerdere lagen hebben. Wim, Nadja en dus ook Fred lijken aanvankelijk 'simpele' boeven, maar al in deel 6 werd duidelijk dat Nadja meer redenen heeft om te doen wat ze doet. Voor deel 7 werd gekozen voor een extra laag voor Wim, die we thuis zien met Gea, zijn aan een rolstoel gekluisterde vrouw (mooi gespeeld door één van de andere teamleden Eva van Heijningen). Het blijkt dat Wim geld nodig heeft voor een experimentele operatie voor haar. Ze staat al op de wachtlijst.

De Chinese partij blijkt een voorschot betaald te hebben aan Fred voor de op handen zijnde fusie. Een extra scène is voor deel 4 nog bijgedraaid. Akyan is een criminele organisatie die een dekmantel zoekt. Een bedrijf om geld wit te wassen. Nu Remco weigert te tekenen zit Fred in de problemen, zeker omdat hij grote delen van het voorschot inmiddels aan een pokertafel is kwijtgeraakt. Zelfs de aanbetaling aan Nadja is vergokt.

Merel en Lieke hebben elkaar gevonden in deel 6 maar miste nog een emotionele afronding. Zeker gezien de geschiedenis van Lieke, dat Remco in deel 5 heeft verteld vroeg hierom. Een ontroerende 'eerste keer' staat in deel 7 beschreven. Stephan wilde het klein en gevoelig houden, maar ook niet helemaal onschuldig blijven. Het kwetsbare spel van Fransie is voor velen heel herkenbaar en laat haast niemand onberoerd.

Tobias lijkt achter het net gevist te hebben en verdrinkt zijn frustratie in het café om de hoek. We konden daarvoor terecht bij Eetcafé Lotgenoten in Duivendrecht. We hadden het eigenlijk beter Café "De Wereld" kunnen noemen want heel Entertainment Experience stond klaar om met ons team samen te werken. Een leuke scène werd geschreven hoe Tobias het ene leuke meisje na het andere probeert te versieren, met een nukkige Barkeeper en een aangebrandt vriendje van één van de meisjes als apotheose. Uiteindelijk grijpt Tobias zowaar de hoofdprijs. Bekende gezichten als Eric van der Velden, Evelien Bijnen, Nadine Kamer, Anneke Weerts en Idmar Sauer passeren de revue. Geheel in de sfeer van het project zochten we zoveel mogelijk samenwerking voor dit laatste deel. Veronica greep direct de kans om er een leuk item van te draaien. De sfeer was top en dankzij de productiecapaciteiten van Mandy Vellekoop verliep ook deze zware draaidag soepel. Niet alleen dat, maar ook een echte 'fake uitzending' van RTL Z met Roland Koopman werd door haar geregeld. Waar moeders wel niet goed voor zijn.

Doordat we deel 7 en 8 als één lang deel 8 draaiden was het voor het eerst dat we een behoorlijke periode achter elkaar moesten plannen. Beschikbaarheden werden daardoor een groot probleem maar uiteindelijk konden we een beroep doen op alle voorgaand opgedane contacten. Een mengelmoes van cameramannen en geschuif van cast en crew rekte ons vermogen tot het uiterste. Ook de Chinese acteurs waren moeilijk te vinden. Uiteindelijk hebben we daags voor draaien de coolste koppen weten te strikken die nog goed konden acteren ook. Soms zit het gewoon even mee.

Het uiteindelijke einddeel is dus eigenlijk 2 delen in 1 en tikt een 25 minuten op de klok.

Ons einddeel is opnieuw winnaar geworden en tijdens de officiële première van Steekspel in het Tuschinski theater werd ons laatste deel ook integraal vertoond op het grote doek.

NABESCHOUWING

Met een bizar laag budget van €500 een complete speelfilm alfleveren is natuurlijk al iets bijzonders. Okay... we tellen de ingebrachte middelen niet mee natuurlijk. Onze cameramannen die hun eigen apparatuur hebben, de geluidmensen, de visagie, het licht... alles werd pro deo ingebracht. De kosten gingen hoofdzakelijk op aan catering en transport. Ook de snelheid waarmee we moesten werken legde er een grote druk op. Vaak soms in 2 a 3 dagen tijd de boel produceren en draaien is niet voor iedereen weggelegd. Het eindresultaat is dan ook iets om enorm trots op te zijn. Vooral dat we over zo'n lange draaiperiode een consistentie hebben weten vast te houden en de film aan het begin net zo overtuigend oogt als de eindscènes is iets dat zelfs bij grote producties nog wel eens mis kan gaan.

Nadat Stephan de trailer liet zien aan Benelux Film Distributors gingen die direct akkoord om de film op DVD en VoD uit te brengen. Een bioscoop release zagen ze echter niet zitten. Stephan heeft toen persoonlijk het contact gelegd met Wolff Theaters en met het tonen van de kwaliteit hen weten te overtuigen de film alsnog een week in officiële release te brengen. Een wapenfeit dat zelfs de film "Steekspel" van Paul Verhoeven niet gelukt is. Ook de officiële recensies lieten de film niet in de steek. De Filmkrant gaf ons een gelijke beoordeling met een aantal steekhoudende quotes die ons goed bevielen. Des te meer reden enorm trots te zijn op "Lotgenoten".

De officiële première van Lotgenoten vond plaats op 13 maart 2013 te Apeldoorn.